harivaMsha, Volume II, Appendix 1, pp.182-184, BORI 1971

itranslated by A. Purushothaman, purushothaman_avaroth @ yahoo.com

२२
कृष्णेन रुक्मिण्या हरणम्
पितृष्वसुः प्रियार्थं च रामकृष्णावुभावपि |
प्रययुर्वृष्णायश्चान्ये मान्यास्तेजोबलान्विता || २२-१ ||

दृष्ट्वा तानागतान्सर्वान्वासुदेवपुरोगमान् |
क्रथकैशिकभर्ता तु प्रतिगृह्य यथाविधि || २२-२ ||

पूजयामास पूजार्हान्निविष्टान्बहिरेव तान् |
न्यवेशयश्च तान्सर्वान् भीष्मको नगराद्बहिः || २२-३ ||

स्थीते तस्मिञ्जरासंधे रिपौ तेषां महात्मनि |
संभारास्तत्र सर्वत्र विवाहाय समाहृताः || २२-४ ||

शङ्काश्च पटहाश्चैव सस्वनुः सर्वतस्तदा |
ब्राह्मणाश्च समायाता नानादिग्भ्यस्तथैव च |
उच्छ्त्रिताश्चैव सर्वत्र ध्वजा वै समलंकृताः || २२-५ ||

श्वोभाविनि विवाहे तु रुक्मिणी निर्ययौ बहिः |
चतुर्युजा रथेनेन्द्रदेवतायतनं शुभा || २२-६ ||

इन्द्राणीमर्चयिष्यन्ति कृतकौतुकमङ्गल |
केशवो मे भवेद्भर्ता नान्य कश्चिद्भवेदिति || २२-७ ||

एवं मनसि संकल्पं कुर्वती रुक्मिणी शुभा |
दीप्यमानेन वपुषा बलेन महता वृता || २२-८ ||

तां ददर्श तदा कृष्णो लक्ष्मीं साक्षादिव स्थितां |
एवं रूपेण संपन्नां देवतायतनान्तिके || २२-९ ||

वह्नेरिव शिखां दीप्तां मायां भूमिगतामिव |
पृथिवीमिव गम्भीरामुत्थितां धरणीतलात् || २२-१० ||

मरीचिमिव सोमस्य सौम्यां स्त्रीविग्रहामिव |
विना पद्मं श्रियमिव भुजिष्यास्त्रीसहायिनीम् || २२-११ ||

कृष्णेन मनसा दृष्टा दुर्निरीक्ष्या सुरैरपि || २२-१३ ||

श्यामावदाता सा ह्यासीत्पृथुचार्वञ्चितेक्षणा |
ताम्रोष्ठनयनापाञ्गी पीनोरुजघनस्तनी || २२-१४ ||

बृहती चारुसर्वाङ्गी तन्वी शशिनिभानना |
ताम्रोत्तुङ्गनखी सुभ्रूर्नीलकुञ्चितमूर्धजा || २२-१५ ||

तीक्ष्णशुक्लनखैर्दन्तैः प्रभासाद्भिरलंकृता |
नास्त्यन्या प्रमदा लोके रूपेण यशसा श्रिया |
रुक्मिणी रूपिणी देवि पाण्डरक्षौमवासिनी || २२-१६ ||

तां दृष्ट्वां ववृधे कामः कृष्णस्य प्रियदर्शनाम् |
हविषेवालनस्यार्चिर्मनस्तस्यामथादधात् || २२-१७ ||

रुक्मिणी च तथा देवि ददृशे कृष्णमीश्वरम् |
अचिन्तयश्च सा देवी दृष्ट्वा कृष्णमवस्थितम् |
सोऽयं विष्णुर्जगन्नाथः साक्षाद्रामानुजः कृती || २२-१८ ||

अस्य चक्रं सदा शङ्खो भुजयोरुभयोरभि |
शोभयेतां सदा तौ तु दैत्यदानवदारिणौ || २२-१९ ||

अस्य हस्ते स्थितं शार्ङ्गं दैत्यदानवभीषणम् |
सदा भाति महाचापम् लोके ख्याततरं हरेः || २२-२० ||

यमाश्रित्य सदा देवं गदा कौमोदकीति सा |
दैत्यदानवहन्त्री च तन्मज्जापरिदारिणी || २२-२१ ||

यदनुज्ञां समाश्रित्य खड्गो नन्दकसंज्ञितः |
रिपून्हन्ति महावीर्यान्सह्यान्दैवतैरपि || २२-२२ ||

अस्याभूद्वाहनं विष्णोर्गरुत्मान्पक्षिपुंगवः |
शक्रादीन्यः सुराञ्जित्वा जहारामृतमुत्तमम् || २२-२३ ||

सोऽयं विष्णुर्विभुः साक्षाद्गोपवेषविभूषितः |
गोपस्त्रिस्तनभारेषु विजहार यथासुखम् || २२-२४ ||

यो ननर्त ह्र्दे तस्या यमुनायास्तदा हरिः |
अयमत्कालियं तस्माद्विषाग्निज्वालमालिनम् || २२-२५ ||

अयं गोवर्धनं शैलं दधारैकेन पाणिना |
लीलया सा जगन्नाथो गोलकं बालको यथा || २२-२६ ||

अयं स पुण्डरीकाक्षो यो गजं प्रजघान ह || २२-२७ ||

यश्चाणूरं मृधे हत्वा कंसम् चैव महाबलम् |
ननर्त रङ्गे गोविन्दो गोपैः सार्धं सयादवैः || २२-२८ ||

अयं स यादवश्रेष्ठः पद्मकिञ्जल्कलोचनः |
श्यामावदातः सश्रीकः साक्षादिन्द्रानुजः कृति |
युवाः हरिः पुराणात्मा पद्माक्षः पद्मसप्रभः || २२-२९ ||

सोऽयमद्य जगन्नाथ प्राप्तो मामिह यादवः |
अमुष्य पादयोर्युग्ममुद्वहामि न संशयः || २२-३० ||

शुष्रूषां प्रतियोक्ष्यामि पादयोः पद्मसंज्ञयोः |
एवं विचिन्तयित्वा सा ववन्दे तं शचिं तदा || २२-३१ ||

रामेण सह निश्चित्य केशवस्तु महाबलः |
तत्प्रमाथेऽकरोद्बुद्धिं वृष्णिभिः प्रणिधाय च || २२-३२ ||

कृत्वा तु देवकार्याणि निष्क्रामन्तीं सुरालयात् |
उन्मथ्य सहसा कृष्णः स्वं निनाय रथोत्तमम् || २२-३३ ||

वृक्षमुत्पाट्य रामोऽपि जघानापततः परान् |
समनह्यन्त दाशार्हास्तदाज्ञाय तु सर्वशः || २२-३४ ||

ते रथैर्विविधाकारैः समुच्छ्रितमहाध्वजैः |
वाजिभिर्वारणैश्चैव परिवव्रुर्हलायुधम् || २२-३५ ||

आदाय रुक्मिणीं कृष्णो जगामाशु पुरं प्रति |
रामे त्वासज्य तं भारं युयुधाने च वीर्यवान् || २२-३६ ||

अक्रूरे विपृथौ चैव गदे च कृतवर्मणि |
वसुदेवे सुदेवे च सारणे च महाबले || २२-३७ ||

निक्ऱ्^त्तशस्त्रौ विक्रान्ते भङ्गाकारे विधूरथे |
उग्रसेनात्मजे कह्वे शतधुम्ने च केशवः || २२-३८ ||

राजाधिदेवे मृदरे प्रसेने चित्रके तथा |
अग्निदत्ते बृहद्दुर्गे श्वफल्के सत्यके पृथौ || २२-३९ ||

वृष्ण्यन्धकेषु चान्येषु मुख्येषु मधुसूदनः |
गुरुमासज्य तं भारं ययौ द्वारवतीं प्रति || २२-४० ||

ते चापि यादवा सर्वे युद्धाय समुपस्थिताः || २२-४१ ||

February 22, 2009


Source: Southern Recension of Harivamsa
utf-8 devanagari version created using ITRANS on September 6, 2009